Prezes UZP zdradza tajniki nowelizacji

Ostatni weekend upłynął mi pod znakiem zamówień publicznych. Wykładowcą podczas kolejnego zjazdu Podyplomowego Studium Zamówień Publicznych na Uniwersytecie Łódzkim był p. Jacek Sadowy - Prezes Urzędu Zamówień Publicznych. Skorzystałem ze sposobności zadania Prezesowi kilku nurtujących mnie pytań, dotyczących przewidywanej nowelizacji PZP.

Wnioski o dostęp do informacji publicznej w zakresie udostępnienia projektu przyjętego przez Radę Ministrów – na razie bez odpowiedzi

Jacek Sadowy potwierdził, że projekt nowelizacji PZP, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 8 maja br., nie został jeszcze opublikowany w internecie. Stanie się to niezwłocznie po wniesieniu poprawek zaproponowanych przez RM.

Art. 24 ust. 1 pkt 1b jednak przyjęty

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych poinformował, że rząd zaakceptował wprowadzenie do projektu PZP postulowanego przez niego art. 24 ust. 1 pkt 1b: 

Z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawców, z którymi zamawiający rozwiązał albo wypowiedział umowę w sprawie zamówienia publicznego albo odstąpił od umowy w sprawie zamówienia publicznego, której wartość dla robót budowlanych była równa lub przekraczała wyrażoną w złotych równowartość kwoty 20.000.000 euro, a dla dostaw lub usług - 10.000.000 euro, z powodu okoliczności, za które wykonawca ponosi odpowiedzialność, jeżeli rozwiązanie albo wypowiedzenie umowy albo odstąpienie od niej nastąpiło w okresie 3 lat przed wszczęciem postępowania, a wartość niezrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej 5% wartości umowy, z zastrzeżeniem pkt 1a.

Jest to decyzja zaskakująca, chociażby w świetle krytycznego stanowiska Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia 7 maja br. w sprawie zgodności ww. przepisu z prawem Unii Europejskiej. Funkcjonujący obecnie przepis ustawy (art. 24 ust. 1 pkt 1a) już został zakwestionowany przez Komisję Europejską. Postulowana przez Prezesa UZP propozycja jest jednak dalece bardziej restrykcyjna niż przepis zakwestionowany przez KE, gdyż, zgodnie z jej intencją, powodem do wykluczenia z postępowania byłby już fakt rozwiązania, odstąpienia albo wypowiedzenia umowy przez jakiegokolwiek zamawiającego (w przepisie podważonym przez KE mowa jest o rozwiązaniu umowy, odstąpieniu od umowy, bądź jej wypowiedzeniu przez „danego Zamawiającego”, a więc prowadzącego dane postępowanie). Wobec licznych problemów z budową autostrad, obrona przez UZP istniejącego art. 24 ust. 1 pkt 1a i inicjatywa Prezesa w zakresie wprowadzenia art. 24 ust. 1b wydają się jednak nie być pozbawione podstaw. Po wprowadzeniu do PZP w 2011 r. art. 24 ust. 1 pkt 1a sytuacja z wyborem w kolejnym postępowaniu tego samego wykonawcy budowy autostrad, któremu wcześniej wypowiedziano kontrakt ze względu na małe zaawansowanie w realizacji zamówienia, nie jest możliwa. Jeszcze w 2010 r. media donosiły o przykładzie Alpine Bau (autostrada A1).

Z drugiej strony, nie należy wykluczyć przypadków, że odstąpienie od umowy bądź jej wypowiedzenie lub rozwiązanie przez konkretnego zamawiającego może nie być zasadne (zwłaszcza że zastosowanie przesłanek wynikających z postulowanego art. 24 ust. 1 pkt 1b nie wymaga prawomocnego orzeczenia sądu). Możliwa byłaby zatem sytuacja, że kontrahent, oceniony przez danego zamawiającego na niwie wieloletniej współpracy jako rzetelny, musiałby zostać wykluczony z postępowania tylko i wyłącznie na podstawie decyzji innego zamawiającego.

Wybór oferty najkorzystniejszej końcem postępowania o udzielenie zamówienia

Jak można się było spodziewać, Jacek Sadowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko UZP, zgodnie z którym końcem postępowania o udzielenie zamówienia jest wybór oferty najkorzystniejszej. To kluczowa deklaracja, zwłaszcza, że zgodnie z propozycjami Urzędu Zamówień Publicznych, dokumenty potwierdzające  spełnianie warunków udziału w postępowaniu składane byłyby dopiero przez wybranego wykonawcę. Stąd też, na czynność ich oceny wykonawcom nie przysługiwałyby środki ochrony prawnej. W stosunku do obecnego stanu prawnego taka propozycja znacznie ogranicza prawa wykonawców.

Dwa etapy wdrożenia zmian

Prezes Sadowy rozwiał wątpliwości dotyczące jednoczesnego wdrożenia postulowanych nowelizacji. Zmiany przyjęte w maju przez RM zaczęłyby obowiązywać prawdopodobnie w IV kwartale tego roku lub na początku roku 2013.