Ostatni weekend upłynął mi pod znakiem zamówień publicznych. Wykładowcą
podczas kolejnego zjazdu Podyplomowego Studium Zamówień Publicznych na
Uniwersytecie Łódzkim był p. Jacek Sadowy - Prezes Urzędu Zamówień Publicznych.
Skorzystałem ze sposobności zadania Prezesowi kilku nurtujących mnie pytań,
dotyczących przewidywanej nowelizacji PZP.
Wnioski o dostęp do informacji publicznej w zakresie udostępnienia projektu przyjętego przez Radę Ministrów – na razie bez odpowiedzi
Jacek Sadowy potwierdził, że projekt nowelizacji PZP, przyjęty przez
Radę Ministrów w dniu 8 maja br., nie został jeszcze opublikowany w internecie. Stanie
się to niezwłocznie po wniesieniu poprawek zaproponowanych przez RM.
Art. 24 ust. 1 pkt 1b jednak przyjęty
Prezes Urzędu Zamówień Publicznych poinformował, że rząd zaakceptował
wprowadzenie do projektu PZP postulowanego przez niego art. 24
ust. 1 pkt 1b:
Z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawców, z którymi zamawiający rozwiązał albo wypowiedział umowę w sprawie zamówienia publicznego albo odstąpił od umowy w sprawie zamówienia publicznego, której wartość dla robót budowlanych była równa lub przekraczała wyrażoną w złotych równowartość kwoty 20.000.000 euro, a dla dostaw lub usług - 10.000.000 euro, z powodu okoliczności, za które wykonawca ponosi odpowiedzialność, jeżeli rozwiązanie albo wypowiedzenie umowy albo odstąpienie od niej nastąpiło w okresie 3 lat przed wszczęciem postępowania, a wartość niezrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej 5% wartości umowy, z zastrzeżeniem pkt 1a.
Jest to decyzja zaskakująca, chociażby w świetle krytycznego stanowiska Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia 7 maja br.
w sprawie zgodności ww. przepisu z prawem Unii Europejskiej. Funkcjonujący
obecnie przepis ustawy (art. 24 ust. 1 pkt 1a) już został zakwestionowany przez
Komisję Europejską. Postulowana przez Prezesa UZP propozycja jest jednak dalece
bardziej restrykcyjna niż przepis zakwestionowany przez KE, gdyż, zgodnie z jej
intencją, powodem do wykluczenia z postępowania byłby już fakt rozwiązania, odstąpienia
albo wypowiedzenia umowy przez jakiegokolwiek zamawiającego (w przepisie
podważonym przez KE mowa jest o rozwiązaniu umowy, odstąpieniu od umowy, bądź
jej wypowiedzeniu przez „danego Zamawiającego”, a więc prowadzącego dane
postępowanie). Wobec licznych problemów z budową autostrad, obrona przez UZP
istniejącego art. 24 ust. 1 pkt 1a i inicjatywa Prezesa w zakresie wprowadzenia
art. 24 ust. 1b wydają się jednak nie być pozbawione podstaw. Po wprowadzeniu
do PZP w 2011 r. art. 24 ust. 1 pkt 1a sytuacja z wyborem w kolejnym
postępowaniu tego samego wykonawcy budowy autostrad, któremu wcześniej
wypowiedziano kontrakt ze względu na małe zaawansowanie w realizacji
zamówienia, nie jest możliwa. Jeszcze w 2010 r. media donosiły o przykładzie Alpine Bau (autostrada A1).
Z drugiej strony, nie należy wykluczyć przypadków, że odstąpienie od umowy bądź jej wypowiedzenie lub rozwiązanie przez konkretnego zamawiającego
może nie być zasadne (zwłaszcza że zastosowanie przesłanek wynikających z
postulowanego art. 24 ust. 1 pkt 1b nie wymaga prawomocnego orzeczenia sądu).
Możliwa byłaby zatem sytuacja, że kontrahent, oceniony przez danego
zamawiającego na niwie wieloletniej współpracy jako rzetelny, musiałby zostać wykluczony z postępowania tylko i
wyłącznie na podstawie decyzji innego zamawiającego.
Wybór oferty najkorzystniejszej końcem postępowania o udzielenie zamówienia
Jak można się było spodziewać, Jacek Sadowy podtrzymał dotychczasowe
stanowisko UZP, zgodnie z którym końcem postępowania o udzielenie zamówienia
jest wybór oferty najkorzystniejszej. To kluczowa deklaracja, zwłaszcza, że
zgodnie z propozycjami Urzędu Zamówień Publicznych, dokumenty
potwierdzające spełnianie warunków
udziału w postępowaniu składane byłyby dopiero przez wybranego wykonawcę. Stąd też, na czynność ich oceny wykonawcom nie
przysługiwałyby środki ochrony prawnej. W stosunku do obecnego stanu prawnego taka
propozycja znacznie ogranicza prawa wykonawców.
Dwa etapy wdrożenia zmian
Prezes Sadowy rozwiał wątpliwości dotyczące jednoczesnego wdrożenia postulowanych nowelizacji.
Zmiany przyjęte w maju przez RM zaczęłyby obowiązywać prawdopodobnie w IV
kwartale tego roku lub na początku roku 2013.
